Etorkizunera bidaiatuz: Turismo jasangarria bultzatzeko programa pilotua

Arazoa eta erronka

[Etorkizun]era bidaiatuz, Estatu mailako turismo jasangarrirako estrategien garapen komunitarioan lagundu nahi duen ekimena da. Programa pilotu baten elkarlaneko diseinuaren bidez, proiektuak estrategia eta eredu berritzaile posibleetan sakondu nahi du, nazioko edo nazioz gaindiko turismo iraunkorreko politikak tokian-tokian helarazteko, lankidetza publiko-komunitarioaren logikatik abiatuta, hau da, tokiko komunitatea eta administrazioa erabakien erdigunean jarriz.

Pilotua Lazianako haranean garatu da (Tsaziana patsuezuan). Leongo eskualde hau Iberiar penintsulako ikatza ekoizteko zentro garrantzitsuenetako bat izan zen 90eko hamarkadaren erdialdera arte. Itxierak oso aldaketa sakona eragin zuen tokiko ekonomian, eta horrek ondorio handiak izan zituen biztanleriaren beherakadan: eskualdeak 16.000 biztanle inguru izan zituen, eta gaur egun 8.000 baino ez daude erroldatuta. Biztanleriaren galera arintzeko bideetako bat da, hain zuzen ere, natura-ondarea eta kultura-ondarea aprobetxatzen eta babesten duten jarduera ekonomikoak egotea. Hala ere, azken bi hamarkadetan ildo horretan proiektatutako ekimenek – hala nola Turismoko Paradore Nazionalak – ez dute mamitzea lortu.

Programa pilotu honen bidez, turismoa garatzeko beste modu bat posible dela frogatu nahi da. Horretarako, kontrola tokiko biztanleen esku utzi nahi da, eta fenomeno kaltegarriak saihestu, hala nola, estraktibismo ekonomikoa, gehiegizko ustiapena, tokiko nortasunaren galera, ingurumen-kalteak, urtarokotasuna edo lan-prekarietatea.

Lacianan (Leon) garatutako lehen proiektu pilotu batetik abiatuta, erronka transferentzia-eredu bat sortzea izan da, beste lurralde batzuetan turismoaren inguruko politikak egiteko modu berri bat bultzatzeko baliagarria izan daitekeena.

Nola heldu diogu

Programa pilotua diseinatzeko prozesua hainbat lan-fasetan banatu da:

1. Fasea

Lehen fase horretan, helburua turismo jasangarriarekin lotutako erronka zehatza mugatzea izan zen, eta horren gainean diseinatu behar zen ondorengo pilotua. Horretarako, ekintza hauek egin ziren:

• Europa, estatu, erkidego, lurralde eta toki mailako turismoaren arloan indarrean dauden politika publikoen azterketa
• Elkarrizketa sakonak tokiko eragileekin eta herritarrekin
• Turismo-sektoreko tokiko eragileei eta erlazionatuei zuzendutako galdetegiak
• Lan saioak Leongo Diputazioarekin eta Villablinoko Udalarekin, behar zehatzak identifikatzeko eta jarduteko lehentasunak ezartzeko.

Hortik ondorioztatu da bai etorkizuneko programaren helburua (tokiko ekonomia loratzeko eta ibarrean aberastasuna eta ongizatea sortzeko lan egitea jasangarritasunetik), bai programak erantzun beharko duen erronka: Nola bultza genezake lankidetza eta trukea enpresa-jardunbide egokien gainean eta turismo-sektoreko profesionalen eta lurraldeko beste eragile batzuen artean, Laciana Haranean turismo-zerbitzu profesionalagoak eskaintzeko, bikaintasuna bilatzeko eta iraunkortasuna gogoan izateko?

2. Fasea

Proiektuaren bigarren fasean, lankidetzazko diseinu-prozesu bat egin da, eta bertan parte hartu dute kultura-elkarteek, ostalaritza eta turismoko enpresek, bailarako bizilagunek, Aldundiko eta Udaleko teknikariek eta tokiko arduradun politikoek.

Mahai komun batean eta lan-saioen bidez, programa pilotuaren alderdi desberdinak zehaztu dira: ildo estrategikoetatik eta garatu beharreko ekintza zehatzetatik hasi eta gobernantza- eta kudeaketa-ereduraino.

Azkenik, toki-administrazioekin lan egin da prozesuaren edukia administrazioen arteko Lankidetza Publikoko Hitzarmen batera eramateko, bai eta prozesua dinamizatzeko kontratatuko diren teknikarien izaera eta eginkizunak definitzeko ere.

3. Fasea

Proiektuaren azken fasean, Lacianan egindako lan-prozesutik tokiko turismo iraunkorreko politiken garapen komunitariorako eredu transferigarri posible bat ateratzeko lan egin da.

Horretarako, erronkarekin eta prozesuarekin lotutako hainbat arlotan adituak diren 15 pertsonarekin kontrastatu da.

Horrela, prozesua eredu batean sistematizatu da. Eredu hori honela egituratuta dago: hiru urrats jarraian, maila nazionaleko ingurumen-politikak tokian-tokian lurreratzeko; lankidetza publiko-komunitarioko prozesu bat, turismo jasangarriko estrategiak diseinatzeko eta abian jartzeko; eta politika publikoak sortzeko eredu bat, tokian tokiko komunitatea erdigunean jartzen duena.

Emaitzak

Proiektuaren hiru emaitza nagusi atera dira:

• Turismo jasangarria sustatzeko tokiko estrategiak garatzeko programa bat, lau lan-ildori erantzuteko ekintzak biltzen dituena (koordinazioa areagotzea urtarokotasuna gainditzeko; zerbitzuak eta erabiltzailearen esperientzia hobetzea; baliabideak partekatzea tokian-tokian ugaritasuna sortzeko; administrazioarekin lankidetzan aritzea eta ordezkaritza duen erakunde aitortua izatea) eta kudeaketa- eta gobernantza-eredu publiko-komunitario bat zehazten duena (honako alderdi hauek zehaztuz: nork eta nola erabakiko den, nork parte hartu ahal izango duen programan eta nori eman beharko zaizkion aurrera eramango diren ekintzen kontuak).
• Foru Aldundiaren eta Biosfera Erreserbaren arteko lankidetza-hitzarmen bat, 24 hilabetekoa, 2025ean hasiko dena, eta zuzkidura ekonomikoa eta langile teknikoak izango dituena, prozesuan zehar diseinatu eta planifikatu ziren ekintza guztiak abian jartzen lagunduko dutenak.

“Turismo iraunkorreko estrategien garapen komunitariorako eredua” deitu dugun lan- eta ikaskuntza-eredu bat, prozesu hori guztia beste lurralde batzuetara esportatu ahal izatea baita helburua, inplementatzeko. HEMEN kontsulta daiteke.

BIDEOA.